Juweliers over overvallen, herstel en veerkracht (vakblad: De Juwelier nr 4 2025)

Hoe verandert het dagelijks werk, de onderlinge dynamiek én het vertrouwen van de ondernemer zelf na zo’n heftige gebeurtenis? Hoe zorg je opnieuw voor een gevoel van veiligheid, voor jezelf en je medewerkers? Enkele vakgenoten delen hun ervaringen, inzichten en hun hoop op een veiligere toekomst. Ook leggen we het belang van goede nazorg uit, en hebben we het met verzekering Juwon over de financiële afwikkeling.

De impact van een overval: opruimen en doorgaan Piet Minderhoud van de gelijknamige juwelier in Westkapelle was zelf net terug van vakantie toen hij een telefoontje kreeg dat zijn zaak was overvallen. Eén van zijn medewerkers was daarbij onder schot gehouden. “Ik wist niet wat ik zag toen ik aankwam…. die aanblik, de ravage, overal glas en huilende col lega’s, dát vond ik echt traumatisch. Raar eigenlijk: het eerste wat je doet is opruimen. Je weet dat het niets oplost, maar je móét iets doen.” Dat herkent Yves Trimbach van juwelier Het Gouddoppertje in Middelburg. Op het moment dat zijn collega vertrok door de achterdeur zagen overvallers hun kans schoon en rolden onder de deur door naar binnen. Er volgde een wor steling waarbij Yves werd gestoken op zijn borstbeen. “En waar ik het meeste mee zat? Ik had een afspraak met een klant die zijn vriendin ten huwelijk wilde vragen. Dat moest gebeuren, ik wilde gewoon door!” In beide gevallen waren de hulpdiensten snel ter plaatse. Yves: “Het voelde alsof ze niet snel genoeg kwamen, maar ik waardeer wel degelijk wat ze deden. Eigenlijk kreeg ik na hun aankomst pas een beetje in de gaten wat er zich allemaal had afgespeeld in die korte tijd.” “Ze doen hun werk natuurlijk heel goed”, zegt ook Piet, “al heb ik dat op dat moment anders ervaren. Ik wilde opruimen, regelen en dingen doen, terwijl zij alles uitermate professioneel als plaats delict beschouwen, en wij daarbij min of meer in de weg liepen. Dat schuurde toen wel een beetje, maar ik denk dat dat wel te begrijpen is.” Juweliershuys van Veen Simons in Waddinxveen werd in slechts vijf weken tijd twee keer slachtoffer, eerst van een inbraak en later van een ramkraak. “Dat was buiten openingstijden, dus er was niemand ter plaatse. De ravage was enorm, maar ik wilde ook doorgaan, dat herken ik”, vertelt Dennis Simons. “Net als het machteloze gevoel en de frustratie. Met alle respect voor het werk wat de agenten doen, ik wilde gewoon naar binnen en kijken wat er moest gebeuren.” 

“Ik laat mijn levenslust zeker niet vergallen. Maar het is wél een ander vak geworden”

 

Verzekering en schadeherstel

Na de hulpdiensten is het vaak de verzekering die als eerste geïnformeerd wordt over de ellende. Zij spreken de winke lier vaak als eerste over de gebeurtenissen en de opgelopen schade. Verzekeraar Juwon is eind 1987 opgericht vanuit het vakgebied zelf. Directeur Maurits Mooij geeft aan dat Juwon als onderlinge verzekeraar alleen binnen de eigen beroeps groep werkt en zonder tussenpersonen. “We kennen onze verzekerden en bieden ze op alle vlakken ondersteuning om door te kunnen met hun bedrijfsvoering. Dat gaat verder dan alleen de inventarisatie van materiële schade en de financi ële afhandeling. We helpen ze bijvoorbeeld ook aan schade experts. Door ons netwerk aan bedrijven hebben we snel de juiste man op de juiste plek. Denk aan een professionele oprui mingsdienst, een glasherstelbedrijf of iemand die de rolluiken kan vervangen. Alles wat nodig kan zijn om de winkel weer zo snel mogelijk toonbaar te hebben en weer open te krijgen. Daar hoort ook een voorschot bij om nieuwe goederen in te kunnen kopen.” Psychische gevolgen; D.O.E.N. helpt Maar boven alles is het natuurlijk de gezondheid van de betrokkenen die prioriteit heeft. Yves: “Wat niet in geld is uit te drukken is de psychische schade die is ontstaan én de gevolgen daarvan.” Zelf ging Yves redelijk gemakkelijk weer aan de slag, maar bij Piet bleven twee werknemers enige tijd thuis om alles te verwerken. Daarom stelt Juwon ook altijd voor om professionele hulp van D.O.E.N. in te schakelen. Voor de leden-verzekerden van Juwon is het slachtofferhulp- en nazorgtraject via D.O.E.N. gratis. De psychische nasleep is vaak zwaarder dan de financiële schade Marco Rikken, CEO bij D.O.E.N. (Directe Opvang En Nazorg) legt uit welke rol zij kunnen spelen bij een goede verwerking van dergelijke gebeurtenissen. Anders dan bij Slachtofferhulp Nederland wordt D.O.E.N. ingeschakeld door de werkgever of Juwon, waarbij het slachtoffer altijd centraal staat.

“Het wordt weleens onderschat hoe belangrijk snelle, persoonlijke opvang is. Onze missie is mensen zo goed mogelijk op te vangen en begeleiden na een ingrijpende gebeurtenis, zodat ze aan het werk kunnen blijven, of snel kunnen re-integreren. Je kunt mensen niet wegsturen met ‘neem een week vrij en rust maar uit’. Juist routine; zoveel als mogelijk de dagelijkse dingen doen die je anders ook doet, ook wanneer je geen zin hebt, helpt bij herstel. Praat er ook met je partner en/of vrienden over, ook dat is een manier van verwerken. Wij komen meestal al binnen enkele uren langs voor een eerste gesprek.” D.O.E.N. werkt met hulpverleners met een HBO geschoolde achtergrond en komen vanuit de verpleegkunde, defensie, politie, brandweer of GGD. “Onze mensen hebben ruime ervaring en willen graag wat extra’s bijdragen door een ander te hel pen. Door een luisterend oor te bieden komen zij al snel achter met wie ze te maken hebben. De een praat veel, de ander klapt dicht. Schuldgevoel, schaamte of machteloosheid komen vaak voor – en we halen dat meteen naar boven.” De juiste hulp na een ingrijpende gebeurtenis is van groot belang. Daarmee kun je langdurige uitval voorkomen of beperken en dat is in ieders belang. Veiligheid verhogen, wat werkt? Grote vraag blijft natuurlijk vooral hoe je na al deze ellende weer verder gaat. Veel juweliers heropenen snel. Vaak uit plichtsgevoel, maar óók om de controle terug te pakken. Anderen twijfelen: “Wat als het nog eens gebeurt?” Er zijn er ook die overwegen de zaak te verkopen. Juweliers investeren fors in beveiligingsmaatregelen: rolluiken, alarmen, mistgeneratoren en mobiele overvalknoppen.

“ALS HET JE OVERKOMT, BEN JE DE SIGAAR”

Maar opvallend vaak komt de echte bescherming uit iets eenvoudigs: menselijke alert heid. Yves: “We werken met minimaal twee mensen in de winkel en houden elkaar scherp. Als iemand een steekje laat vallen – bij de garagedeur of het afmelden – dan spreken we elkaar daarop aan. Ook maken we wat meer gebruik van camera werk; zo kijken we af en toe óók even in onze andere vestiging. Gewoon, om te zien of alles goed gaat.” Piet heeft na de overval op zijn winkel mobiele overvalknoppen aangeschaft, die iedereen bij zich draagt. “Dat was iets wat gemist was, door de paniek die ontstaat waren er mensen weggerend en vergeten de vaste knoppen in te drukken. We hopen het natuurlijk nooit te gebrui ken, maar we hebben nu dus mobiele knoppen.” Dennis heeft zijn winkel uitgebreid met extra camera’s en tv schermen, heeft ram-palen en werkt inmiddels met een deursluis. Ze zijn met elkaar eens: "Je wordt een stuk alerter, maar je kunt niet leven in Fort Knox."

 

Roep om verandering

Om echt veilig verder te kunnen en dus het aantal overvallen en inbraken te verminderen, zal een grote slag geslagen moeten worden. De stijgende goudprijs wordt veel genoemd als belang rijke reden van de toename. Maar er kan ook een breder, maat schappelijk probleem aan ten grondslag liggen zoals de hoge levenskosten en de daardoor toenemende armoede. Is de nood hoog, dan is men sneller geneigd rare dingen te gaan doen. Daar is helaas geen beveiligingssysteem tegen bestand.

De Federatie Goud en Zilver biedt trainingen, maar de effectiviteit daarvan is beperkt, zeggen veel onderne mers. Dat begrijpt ook Marco: “Er zijn natuurlijk verschillende trainingen te volgen en dat is goed. Je bereidt mensen voor en zet ze op scherp. Maar je kunt geen garantie geven dat in de realiteit ook gereageerd wordt zoals zou moeten. Ieder mens is anders en reageert ook anders onder druk.” Piet bevestigt: “Je kunt honderd keer oefenen, maar als er een pistool op je hoofd staat, reageert niemand zoals op papier.” Wel pleiten alle slachtoffers voor ruimere toegestane middelen en bevoegdheden om zichzelf te kunnen verdedigen, zoals pepperspray. Ook vinden ze iets van de straffen die er opgelegd worden. “Soms lijkt het er op dat de dader juist als slachtoffer wordt gezien, omdat hij in opdracht handelde of uit pure noodzaak. Maar ze doén het wel! Het zijn vaak jongeren die een behoorlijk volwassen daad uitvoeren, dan mag je ze ook als volwasse nen behandelen en straffen.” Maurits waarschuwt om geen eigen rechter te gaan spelen; “We zien dat de juwelier vaker in verweer gaat als er een jonge overvaller tegenover hem staat. Begrijpelijk, maar toch zien we voor de veiligheid liever dat het RAAK principe gehandhaafd blijft, waarbij RAAK staat voor Rustig blijven, Accepteren, Afgeven, Kijken.” De betrokkenheid van jonge daders benadrukt de noodzaak van preventieve maatregelen en bewustwording binnen de samenleving. Het is essentieel dat zowel de overheid als de juweliersbranche blijven samenwerken om deze problematiek aan te pakken.

 

Veerkracht en verbondenheid

Ondanks de risico’s willen juweliers graag verder en is er optimisme. Niet naïef, maar realistisch. Het juweliersvak is een prachtvak. “Ik laat mijn levenslust zeker niet vergallen. Maar het is wél een ander vak geworden”, zegt Piet. “Met camera’s, overvalknoppen en door goed op elkaar te letten, kunnen we zorgen voor een zo veilig mogelijk gevoel en blijven we met plezier ons vak uitoefenen.” Ook Maurits is hoopvol; de pakkans op overvallers is toegenomen en ook de strafmaat wordt zwaarder. Juweliers werken niet alleen met waardevolle materialen van goud — hun veerkracht, waakzaam heid en onderlinge solidariteit zijn minstens zo waardevol. Zolang het risico op overvallen blijft bestaan, is alertheid essentieel. Maar met goede maatregelen, steun van collega’s en professi onele hulp, blijft er iets bestaan dat sterker is dan angst: vertrouwen in het vak en in elkaar.